Damgo sa matag creative writer nga mapublikar ang iyang mga gipangmugnang balak, sugilagming, sugilanon ug sugilandong. Kaluha niini, gikahinaman sa matag magsusuwat ang reaksyon sa iyang magbabasa tungod kay ginaingon man nga ayha pa malamposon ang usa ka obra kon ang mensahe niini daling masabtan sa mga nagbasa. Kana bang giingon sa kinabag-an nga “dali rang maka-connect ang mga readers”.
Apan unsaon man pagka-interes sa magbabasa kon ang magsusuwat mismo wala makahibawo sa iyang direksyon? Wala makaila sa matang sa sugilanon nga angayan niyang ipaambit sa iyang readers? Ug labaw nang walay kahimatngon kinsa ang angayan nga mobasa sa iyang tinagik?
Mao kini ang dakong hagit sa mga sakop sa “Faigao Dozen”, ang ngan nga gibunyag ni Denis Judilla sa pundok sa mga susama niyang magsusuwat nga nagakatigom niadtong Oktobre 17-19 didto sa University of San Carlos Retreat House sa bukid sa Talamban alang sa 25th Cornelio Faigao Memorial Seminar-Workshop for Creative Writers.
Matag usa kanamong mga bag-ong sulbong nga mga magsusuwat nga Bisdak misanong sa panawagan sa USC Cebuano Studies Center nga mosumite og orihinal nga mga balak ug sugilanon alang sa outreach project sa maong buhatan.
Gawas sa “A Tale of Twin Sisters” nga gitagik ni Denis nga adunay elemento sa pantasya, ang lain pang mga salmot nga napili ug nakadawat og constructive criticisms mao ang mga tinagik nilang Rhodora Magan (suspense-thriller short story nga “The Abode”), Bal Marsius Valdueza (metaphysical ang tema sa iyang mga balak nga Ang Iro sa Kilid sa Balay, Pahimangno sa mga Ulod nga Mukaon Nako, Banagbanag ug Pagsawop), Maddie Llacer (Temptation, Dates from Dubai, [Eye] am, ug Just Between Cousins) nga nagduwa-duwa sa dagway sa cryptic/concrete poetry, Efmer Agustin (Sa Nagsanga-sanga’ng Dalan) nga historical ang tema; Jona Bering (mga balak nga nagaulohan og Books, Chess, Leftover Vows, Yaya sa Bisperas sa Kalag-kalag), Shaine Carreon (Love Affair, Para Kang —, Sa Library) nga may kalabotan ang pop culture, Bob Cabangon (Sakristan, Mapun-an Man ang mga Letra, Obertaym) nga nagpakita sa panagsandurot sa dilang Chavacano ug Sinugbuano, Cindy Velasquez (Tinagidyot nga Panultihon ni Inday, Unsaon Pagkaon ang Impiyerno, Amarillo) nga nagtuki sa social realism, Pete Zaesar Galula (Cross-Stitch, Payag, Driving Lessons) may kalabotan ang geometry of chance; Jude Thaddeus Gitamondoc (The Squirrel Who Fell in Love with a Feather) -gihulagway ni Jude ang “usa ka pananglitan sa children’s literature nga sa kinatibuk-an dili lamang binata”; ug ang Hibat nga Bagyo nga gitagik ning tagsulat may kalabotan ang self-determination ug survival sa istilo nga epistolary.
Nahimong panelists aron mohatag sa ilang pagsaway ug suhestiyon aron mahan-ay ug mahapsay ang among mga mugna silang Dr. Erlinda Alburo ug Dr. Resil Mojares sa Cebuano Studies Center, ug ang mga Sugbuanong balakero nga silang Adonis Durado nga nainila sa iyang pag-“exploit” sa irony sa iyang mga balak ug si Januar Yap nga maoy tinubdan sa terminong “Bisrock”.
Sa among mga gipangbubong paningkamot alang sa pag-ugmad sa among kahanas sa pagtagik og mga balak ug sugilanon, among nahiamgohan nga dili diay tanang mosuwat matawag dayon og writer. Kini tungod kay dili tanang magsusuwat buot nga korehian o sawayon o pun-an o adunay rebisyon sa ilang mga obra. Apan tungod sa nagdilaab namong kasibot nga makakat-on pa, gipaubos namo ang among mga balak ug sugilanon ngadto sa mga tawong halawom ang kahibalo ug lapad ang kasinatian sa panuwat alang sa makuting proseso sa paglimpyo ug paghapnig sa among mga ideya, sa panagtagbo sa sibong mga pulong ug ang kalambigitan niini ngadto sa kinatibuk-ang mensahe nga buot namong pagasaw-an sa among mga magbabasa aron dili makawang ang tingusbawan sa writer tungod kay aduna man gyod siyay tino nga reader.
Daw magpapalid ang mga panelists nga miayo-ayog alig-ig sa nigo sa pagsaway aron mabuwag ang tahop sa bugas.
Matod pa ni Adonis, ang pulong usa ka buhi nga butang. Nga ang pulong mahimong direktang masinati – nga dili lang ni siya mga titik nga natanggong sa mga pahina, nga gawas nga nag-uylap-uylap ni sa dila sa usa ka tawo, mahimo ning “pakatawhon” ug mahimong katagaan og kaugalingong lawas.
Ug kay lagi ang pulong buhi man, nagpasabot nga ang balak utro pung buhi. Gawas nga ang pagtagamtam sa balak pinaagi sa pagbasa, nagtuo siya nga mahimo pod kining mabatyag, makita, ug labaw nang mahikap.
Tungod sa gihimong paghashas, mahimo na sab nga ang balak ug sugilanon masimhot ug matilawan. Apan kini nagkinahanglan nas halawom pang pag-ugmad sa istilo sa magbabalak ug magsusuwat isip apas-sumpay sa mga gipanghagdaw’ng kahibalo atol sa seminar-workshop.
Dili tanang writer larinong mosuwat. Ni Adonis pa, “ang usa ka writer makamao modayeg sa gahom sa pulong – sa kanindot sa mga pinulongan labi na gayod ang Binisaya.”
Unsa may tingusbawan sa usa ka creative writer human mohunob diha kaniya ang kadagaya sa Faigao? Daw sama siya sa babayeng malipayon sa iyang pagsabak. Buot ipakatawo ang gipanamkon sa iyang imahinasyon. Apan andam sab siyang modawat nga samtang nagkuriskuris ang iyang dagang, gitandog kini sa dili maihap nga mga impluwensya. Busa, dili tanan nga naumol sa iyang imahinasyon moluta sa kinatibuk-an sa iyang obra. Tungod kay ang balak human masugdan, mosuwat sa climax sa iyang kaugalingon. Mao pod ang sugilanon, the story writes itself. – Tinagik ni Maria Eleanor E. Valeros
